|
Dzisiaj wiele zawodów odeszło albo odchodzi w niebyt. Brak zapotrzebowania na usługi oraz rozwój technologiczny spowodowały, że niektóre usługi i profesje nie są już tak potrzebne, jak to bywało w przeszłości. Do takich zawodów należy między innymi kowal, który w dziejach polskiej wsi pełnił ważną rolę. Jednak z biegiem lat, kuźnie straciły na znaczeniu z uwagi na zmniejszającą się liczbę koni, ale przede wszystkim ze względu na powstawanie nowocześniejszych warsztatów mechanicznych. Jednak są jeszcze osoby, które można uznać za fachowców w tym zanikającym zawodzie. W Gminie Chełmża od prawie 20 lat tworzy i wykuwa w metalu przedmioty pan Wojciech Piasecki, który zawód ten przede wszystkim traktuje jako swoją pasję, ale i nie ukrywa, że chciałby z niego utrzymać siebie i rodzinę. Z tym drugim jest coraz gorzej, bo rynek polski zalewany jest tanimi „pseudokowalskimi” wyrobami, które wypierają prawdziwe wyroby z typowego warsztatu kowalskiego, których wykonanie jest o wiele bardziej pracochłonne i droższe. Warsztat pana Piaseckiego obecnie mieści się w Kończewicach na terenie Kółka Rolniczego.
„Mam obawy i niepokój, jak tak dalej będzie zmuszony zostanę zamknąć zakład. Mali rzemieślnicy nie mają żadnego wsparcia i ochrony ze strony państwa. Spawane, a nie kute przedmioty bardzo szybko z rynku wypierają prawdziwe dzieła kowalskie.” – podsumowuje kowal Wojciech Piasecki.
Pan Wojtek uważa się za kowala z powołania. W jego rodzinie także byli kowale. Świadczy o tym wyposażenie jego warsztatu, przedmioty jakie tworzy będące niemalże prawdziwymi dziełami. Jak na tradycyjną kuźnię przystoi w skład jej wyposażenia wchodzi palenisko, kotlina kowalska, kowadło, różnego rodzaju młotki jak wybijaki, kształtowniki, imadło kowalskie, pryzmy kowalskie, młot resorowy kowalski. Z najczęściej spotykanych wyrobów lokalnego kowala Piaseckiego są to ogrodzenia i płoty posesji, balustrady balkonowe i schodowe, bramy i furtki okienne i wiele innych użytkowych przedmiotów i ozdób. Wyroby pochodzące z warsztatu pana Wojtka znajdują nabywców w kraju i za granicą jak Niemcy, Austria. Do tej pory poza prywatnymi klientami z usług warsztatu pana Piaseckiego skorzystali między innymi UMK w Toruniu, Browar KUJAWIAK, Nestle PACYFIK, Ambasada Słowenii w Toruniu. Podobnie wjazdówki z Bł. Jutą w Bielczynach, czy z Florianem w Skąpem i herby na remizach OSP w Grzegorzu i Skąpem powstały w warsztacie pana Piaseckiego, a dzisiaj zdobią centra wsi i stanowią atrakcję dla turystów, nawiązując tym samym do tradycji miejscowości.
Ważnym dzisiaj celem dla mieszkańców partnerskich społeczności jak LGD powinna być promocja sztuki kowalskiej i wielu innych sztuk rękodzielniczych, które wywodzą się z obszaru wiejskiego. Będąc w strukturach Unii Europejskiej ważne jest zachowanie tożsamości narodowej, oraz dóbr kultury narodowej i lokalnej. Obecnie jednak wyroby kowalskie i wiele podobnych, wykonywane są często na podstawie wzorów zaczerpniętych z zagranicznych katalogów. W dobie, gdy rynek polski zalewany jest „pseudokowalskimi” wyrobami, a wyposażenie kuźni przypomina raczej małą fabrykę kowal z Gminy Chełmża jest przykładem na to, że stare zawody zupełnie jeszcze nie zanikły.
Poprzez propagowanie i upowszechnianie wśród młodych ludzi tradycyjnych technik kucia i zdobienia metalu możemy dać szansę na ich popularność. Pan Piasecki otwarty jest na współpracę szkół w ramach specjalnych lekcji tradycji. Ale dla wielu obecnych i być może przyszłych kowali to za mało, aby ten zawód przetrwał. Przede wszystkim potrzebna jest pomoc w uruchomieniu i prowadzeniu kuźni, pośrednictwo w sprzedaży narzędzi i wyrobów kowalskich, informacja na temat przepisów podatkowo - prawnych oraz możliwości pozyskania środków na organizację i funkcjonowanie kuźni.
KONTAKT DO WOJCIECHA PIASECKIEGO Z KOŃCZEWIC (GM. CHEŁMŻA) TEL. KOM. 516 158 301
Opracowanie tekstu i zdjęcia: Katarzyna Orłowska
Galeria prac kowalstwa artystycznego
|
